Organizacje

Główne organizacje:

  1. Armenian Foundation (Warszawa)
  2. Fundacja Kultury i Dziedzictwa Ormian Polskich (Warszawa)
  3. Fundacja Polsko-Ormiańska (Warszawa)
  4. Instytut Grzegorza Piramowicza (Wrocław)
  5. Ormiańskie Centrum Edukacyjno-Kulturowe „Nairi” (Łódź)
  6. Ormiańskie Towarzystwo Kulturalne (Kraków)
  7. Ormiańsko-Polski Komitet Społeczny (Zabrze)
  8. Towarzystwo Ormian Polskich (Wrocław)

Działalność wymienionych organizacji jest finansowana ze środków Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Ich reprezentanci uczestniczą również w wyborze przedstawiciela mniejszości ormiańskiej w Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych. W marcu 2025 roku powołana została Rada Ormian Polskich, do której weszli delegaci wspomnianych organizacji. Rada zwoływana jest przez przedstawiciela mniejszości ormiańskiej, a jej głównym celem jest koordynacja i usprawnienie działań środowiska ormiańskiego w Polsce.

Czasopisma naukowe i popularnonaukowe:

Awedis”

„Awedis” to dwujęzyczny kwartalnik społeczno-kulturalny poświęcony Ormianom w Polsce, wydawany od 2009 roku przez Fundację Kultury i Dziedzictwa Ormian Polskich. Nazwa pisma wywodzi się z języka ormiańskiego i oznacza „dobrą nowinę”. Czasopismo łączy treści aktualne: relacje z wydarzeń, rozmowy z przedstawicielami diaspory – z artykułami popularyzującymi wiedzę o historii i ormiańskim dziedzictwie ormiańskim. Stanowi ważne narzędzie wspierające integrację rozproszonej społeczności ormiańskiej. W 2012 roku „Awedis” został wyróżniony przez Ministerstwo Diaspory Armenii w kategorii „Media drukowane” za znaczący wkład w zachowanie tożsamości ormiańskiej.

Biuletyn Ormiańskiego Towarzystwa Kulturalnego”

Biuletyn Ormiańskiego Towarzystwa Kulturowego to najstarsze czasopismo polskich Ormian, ukazujące się od 1993 roku. Jego celem jest zachowanie i rozwój tożsamości kulturowej mniejszości ormiańskiej w Polsce. Publikuje teksty o historii, kulturze, języku i współczesnych problemach Ormian, integrując środowisko i wspierając dialog polsko-ormiański. Biuletyn pełni także funkcję dokumentacyjną, gromadząc relacje i wspomnienia, które stanowią cenne źródło dla analiz naukowych w dziedzinach takich jak historia, kulturoznawstwo czy socjologia.

Czasopismo mniejszości ormiańskiej MUNETIK”

„Munetik” to pierwszy w pełni dwujęzyczny (polsko-ormiański) kwartalnik wydawany od 2023 roku przez Ormiańsko-polski Komitet Społeczny. Czasopismo powstało z myślą o integracji oraz aktywizacji społeczności ormiańskiej. Oferuje czytelnikom szeroki wachlarz zagadnień – oprócz części informacyjnej dokumentującej aktywność Ormian w Polsce publikuje eseje z tematyki historyczno-kulturalnej, reportaże i felietony. Czasopismo wyróżnia się piękną szatą graficzną i precyzją edytorską. Powstaje we współpracy z prestiżowymi instytucjami ormiańskimi takimi jak Instytut Starożytnych Rękopisów im. Mesroba Masztoca – Matenadaran i Biblioteka Narodowa Armenii.

Lehahayer. Czasopismo poświęcone dziejom Ormian polskich”

Rocznik naukowy wydawany od 2010 roku pod redakcją prof. Krzysztofa Stopki przez Instytut Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego i Fundację na rzecz Wspierania Studiów Armenistycznych im. Mesropa Masztoca. Czasopismo poświęcone jest badaniom nad historią i kulturą Ormian w Polsce oraz diasporą ormiańską w Europie Środkowo-Wschodniej. Periodyk ma charakter interdyscyplinarny – publikuje artykuły, edycje źródeł, recenzje i glosy z zakresu historii, religii, językoznawstwa, sztuki, genealogii, literatury i migracji. Obejmuje zarówno najdawniejsze dzieje Ormian w Polsce, jak i współczesne zjawiska w diasporze.

Najważniejsze imprezy kulturalne i obchody okolicznościowe:

  • Obchody rocznicy ludobójstwa Ormian w 1915 roku

Obchody celebrowane są rokrocznie w kwietniu i upamiętniają eksterminację Ormian w Imperium Osmańskim podczas I wojny światowej. Ich program jest bogaty i zróżnicowany – od paneli dyskusyjnych i wykładów historycznych przez wystawy, prelekcje, marsze pamięci, nabożeństwa, aż po koncerty muzyki ormiańskiej. Obchody są organizowane przez ormiańskie organizacje takie jak Ormiańsko-Polski Komitet Społeczny, Fundacja Kultury i Dziedzictwa Ormian Polskich, Stowarzyszenie Lehahayer, Fundacja Armenian Foundation i inne, przy wsparciu instytucji państwowych. W przeszłości uroczystości miały głównie charakter lokalny, dziś natomiast ich zasięg i formalny wymiar znacząco wzrósł, czego przykładem jest przyjęcie przez Sejm RP w 2005 roku uchwały potępiającej ludobójstwo Ormian. Uroczystości służą podkreśleniu znaczenia pamięci historycznej, solidarności z ofiarami i ich rodzinami oraz mają wymiar moralny i edukacyjny społeczeństwa, gdyż są przestrogą przed powtarzaniem się podobnych tragedii. Symbolem pamięci o ofiarach ludobójstwa są chaczkary – kamienne krzyże znajdujące się w wielu miastach w Polsce.

  • Festiwal Kultury Ormiańskiej

Festiwal Kultury Ormiańskiej to cykliczne wydarzenie artystyczno-edukacyjne, które od 2022 roku gromadzi społeczność ormiańską oraz miłośników kultury Armenii z całej Polski. Pomysłodawcą i organizatorem jest Hraczja Bojadżjan – prezes Ormiańsko-Polskiego Komitetu Społecznego. Głównym celem festiwalu jest promocja bogatego dziedzictwa ormiańskiego, integracja różnych pokoleń Ormian oraz budowanie mostów kulturowych między Polakami i Ormianami. Wydarzenie łączy elementy muzyki klasycznej, sakralnej i ludowej – w repertuarze nie brakuje utworów Komitasa, Mesroba Masztoca, czy współczesnych kompozycji ormiańskich. W ramach kolejnych edycji zaprezentowano m.in. światową prapremierę Psalmów pokutnych Grigora Arakeliana, koncerty ormiańskiego zespołu folkowego „HabiArJan” oraz występy chóru katedry ormiańskiej ze Lwowa „Saghmos”. Festiwal ma również wymiar symboliczny i historyczny – wydarzenia towarzyszące upamiętniają m.in. niepodległość Armenii czy rocznicę Ludobójstwa Ormian. Towarzyszą im modlitwy ekumeniczne, odsłonięcia pomników w obecności przedstawicieli władz państwowych i kościelnych. Festiwal zyskał prestiż jako jedna z najważniejszych inicjatyw ormiańskich w Polsce. Angażuje profesjonalnych artystów, instytucje kultury, samorządy i środowisko ormiańskie, przyczyniając się do promocji kultury ormiańskiej.

  • Dni ormiańskie w Gdańsku i Warszawie

Dni Kultury Ormiańskiej to cykl wydarzeń organizowanych w różnych miastach Polski, których celem jest przybliżenie bogatej historii, tradycji i kultury narodu ormiańskiego. Obchody łączą w sobie elementy religijne, artystyczne i edukacyjne, integrując społeczność ormiańską z lokalnymi mieszkańcami i podkreślając wielowiekową obecność Ormian w Polsce. W Gdańsku Dni Ormiańskie odbywają się co roku w sierpniu, w ramach Jarmarku św. Dominika. Organizowane przez Związek Ormiański w Gdańsku, obejmują spotkania autorskie, wykłady, wystawy, prezentacje rękodzieła oraz liturgię w obrządku ormiańskokatolickim z tradycyjnym błogosławieństwem winogron. W Warszawie wydarzenie przygotowują Fundacja Kultury i Dziedzictwa Ormian Polskich oraz Armenian Foundation. Program obejmuje koncerty, prelekcje, warsztaty i spacery śladami warszawskich Ormian. Podobne inicjatywy realizowano w ostatnich latach także w Krakowie i Gliwicach, oferując szeroki zakres działań kulturalnych i edukacyjnych. Dni Ormiańskie to nie tylko święto mniejszości, ale także znaczące wydarzenie kulturalne, które promuje otwartość, dialog i wspólnotę, budując mosty międzykulturowe i przypominając o ormiańskim wkładzie w mozaikę historyczną i kulturalną Polski.

Sfinansowano ze środków:

finanse 1
finanse 1