Na Uniwersytecie Jagiellońskim powstała Pracownia Dziejów Ormian Polskich im. Sadoka Barącza
Kraków, 18 marca 2026 r. – W Collegium Novum Uniwersytetu Jagiellońskiego zainaugurowano działalność Pracowni Dziejów Ormian Polskich im. Sadoka Barącza. Nowa jednostka będzie zajmować się badaniami nad historią i dziedzictwem Ormian związanych z ziemiami dawnej Rzeczypospolitej.
W uroczystości uczestniczyli przedstawiciele władz uczelni, środowiska naukowego, dyplomaci oraz reprezentanci społeczności ormiańskiej. Spotkanie otworzył dziekan Wydziału Historycznego UJ prof. Stanisław Sroka. Wśród gości znaleźli się m.in. rektor UJ prof. Piotr Jedynak, wiceminister nauki i szkolnictwa wyższego prof. Andrzej Szeptycki, ambasador Armenii w Polsce Alexander Arzumanian oraz dyrektor Instytutu Historii UJ prof. Janusz Mierzwa.
Jednym z najważniejszych momentów inauguracji było powołanie Rady Pracowni. Na jej przewodniczącego wybrano Hraczję Bojadżjana, konsula honorowego Republiki Armenii i przedstawiciela społeczności ormiańskiej w Polsce. Dziękując za utworzenie nowego ośrodka, podziękował rektorowi Uniwersytetu Jagiellońskiego prof. Piotrowi Jedynakowi oraz wiceministrowi nauki i szkolnictwa wyższego prof. Andrzejowi Szeptyckiemu za wsparcie i przychylność wobec projektu. Szczególne słowa skierował także do prof. Krzysztofa Stopki i prof. Janusza Mierzwy, dziękując im za wspólne wysiłki, które doprowadziły do powstania pracowni, oraz za zaszczyt współpracy przy realizacji tego przedsięwzięcia.
Pracownia będzie działać przy Instytucie Historii UJ. Jej kierownikiem został prof. Krzysztof Stopka, od wielu lat zajmujący się badaniami nad historią Ormian polskich. W działalność jednostki uczestniczy również dr Tomasz Krzyżowski.
Odczyt wygłosił również dr Ara Chzmalian, dyrektor Instytutu Starożytnych Rękopisów im. Mesropa Masztoca (Matenadaran) w Erywaniu. W swoim wystąpieniu mówił o strategicznych kierunkach rozwoju Matenadaranu, zwracając uwagę na proces modernizacji oraz umiędzynarodowienia działalności instytutu.
Uroczystość zakończył koncert muzyki ormiańskiej. Wystąpiły Nelli Saghatelian oraz Mane Awetisjan, prezentując utwory inspirowane tradycją muzyczną Armenii.
Powstanie pracowni to ważny krok dla dalszego rozwoju badań nad historią i kulturą Ormian w Polsce oraz budowania współpracy między polskimi i ormiańskimi środowiskami naukowymi.
O patronie pracowni
Patronem nowo powstałej pracowni został o. Sadok Barącz — dominikanin, historyk i badacz dziejów Ormian polskich. Urodzony w 1814 roku w Stanisławowie, przez całe życie zajmował się dokumentowaniem historii społeczności ormiańskiej na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej. Był autorem fundamentalnych prac, m.in. „Żywotów sławnych Ormian w Polsce” oraz „Rysu dziejów ormiańskich”. Dzięki jego działalności zachowało się wiele informacji o kulturze, rodzinach i instytucjach Ormian polskich, które dziś stanowią cenne źródło dla historyków i badaczy dziedzictwa ormiańskiego.
Do tematu wrócimy szerzej w drugim numerze „Munetika” z 2026 roku, w którym ukaże się obszerny artykuł dr. Tomasza Krzyżowskiego poświęcony historii powstania pracowni, jej planom badawczym oraz współpracy z Matenadaranem.
-red.
