Հիմնական կազմակերպություններ.

1. Հայկական հիմնադրամ (Վարշավա)
2. Լեհահայերի մշակույթի և ժառանգության հիմնադրամ (Վարշավա)
3. Լեհ-Հայկական Հիմնադրամ (Վարշավա)
4. Գրժեգորժ Պիրամովիչի ինստիտուտ (Վրոցլավ)
5. «Նաիրի» հայ կրթական և մշակութային կենտրոն (Լոձ)
6. Հայկական մշակութային ընկերություն (Կրակով)
7. Հայ-լեհական սոցիալական կոմիտե (Զաբրզե)
8. Լեհահայերի միություն (Վրոցլավ)

Այս կազմակերպությունների գործունեությունը ֆինանսավորվում է Ներքին գործերի և վարչակազմի նախարարության կողմից: Նրանց ներկայացուցիչները մասնակցում են նաև հայ փոքրամասնության ներկայացուցչի ընտրությանը կառավարության և ազգային ու էթնիկ փոքրամասնությունների համատեղ հանձնաժողովում: 2025 թվականի մարտին ստեղծվեց լեհահայերի խորհուրդը, որը կազմված է այդ կազմակերպությունների պատվիրակներից: Խորհուրդը հրավիրվում է հայ փոքրամասնության ներկայացուցչի կողմից, և դրա հիմնական նպատակն է համակարգել և արդյունավետ դարձնել Լեհաստանի հայ համայնքի գործունեությունը:

Գիտական և գիտահանրամատչելի ամսագրեր.

„Awedis”

„Awedis” -ը երկլեզու սոցիալ-մշակութային եռամսյա հանդես է, որը նվիրված է Լեհաստանի հայերին և հրատարակվում է 2009 թվականից ի վեր Լեհահայերի մշակույթի և ժառանգության հիմնադրամի կողմից: Ամսագրի անվանումը ծագում է հայերեն լեզվից և նշանակում է «լավ լուր»: Այն համատեղում է արդիական բովանդակությունը՝ միջոցառումների մասին հաղորդագրություններ և սփյուռքի ներկայացուցիչների հետ հարցազրույցներ՝ հայոց պատմությունն ու ժառանգությունը խթանող հոդվածների հետ: Այն ծառայում է որպես կարևոր գործիք՝ աջակցելով ցրված հայ համայնքի ինտեգրմանը: 2012 թվականին «Ավեդիս»-ը ճանաչվել է ՀՀ սփյուռքի նախարարության կողմից «Տպագիր լրատվամիջոցներ» անվանակարգում՝ հայ ինքնության պահպանման գործում իր նշանակալի ներդրման համար:

Հայկական մշակութային ընկերության տեղեկագիր

«Հայ մշակութային ընկերության տեղեկագիրը» լեհահայերի ամենահին պարբերականն է, որը հրատարակվում է 1993 թվականից ի վեր: Դրա նպատակն է պահպանել և զարգացնել Լեհաստանի հայ փոքրամասնության մշակութային ինքնությունը: Այն հրատարակում է տեքստեր հայերի պատմության, մշակույթի, լեզվի և ժամանակակից հարցերի վերաբերյալ, ինտեգրելով համայնքը և խթանելով լեհ-հայ երկխոսությունը: Տեղեկագիրը նաև կատարում է վավերագրական գործառույթ՝ հավաքելով վկայություններ և հուշագրություններ, որոնք արժեքավոր աղբյուր են գիտական վերլուծությունների համար այնպիսի ոլորտներում, ինչպիսիք են պատմությունը, մշակութային ուսումնասիրությունները և սոցիոլոգիան:

«Հայ փոքրամասնության «Մունետիկ» ամսագիրը»

«Մունետիկ»-ը առաջին լիարժեք երկլեզու (լեհերեն-հայերեն) եռամսյակային հրատարակությունն է, որը հրատարակվում է 2023 թվականից ի վեր Հայ-լեհական սոցիալական կոմիտեի կողմից: Ժուրնալը ստեղծվել է հայ համայնքի ինտեգրման և ակտիվացման նպատակով: Այն ընթերցողներին առաջարկում է թեմաների լայն շրջանակ՝ Լեհաստանում հայերի գործունեությունը փաստագրող լրատվական բաժնից բացի, այն հրապարակում է պատմական և մշակութային թեմաներով ակնարկներ, զեկույցներ և սյունակներ: Ժուրնալը առանձնանում է իր գեղեցիկ գրաֆիկական դիզայնով և խմբագրական ճշգրտությամբ: Այն հրատարակվում է հեղինակավոր հայկական հաստատությունների, ինչպիսիք են՝ Մեսրոպ Մաշտոցի անվան հին ձեռագրերի ինստիտուտը՝ Մատենադարանը և Հայաստանի ազգային գրադարանը, հետ համագործակցությամբ:

„Լեհահայերի պատմությանը նվիրված ամսագիր։

Գիտական տարեգիրք, որը հրատարակվում է 2010 թվականից՝ պրոֆեսոր Քշիշտոֆ Ստոպկայի խմբագրությամբ, Յագելոնյան համալսարանի պատմության ինստիտուտի և Հայագիտության աջակցության Մեսրոպ Մաշտոցի անվան հիմնադրամի կողմից: Հանդեսը նվիրված է Լեհաստանում հայերի պատմության և մշակույթի, ինչպես նաև Կենտրոնական և Արևելյան Եվրոպայի հայկական սփյուռքի ուսումնասիրություններին: Պարբերականը միջառարկայական բնույթ ունի՝ հրապարակելով հոդվածներ, սկզբնաղբյուրների հրատարակություններ, ակնարկներ և մեկնաբանություններ պատմության, կրոնի, լեզվաբանության, արվեստի, տոհմաբանության, գրականության և միգրացիայի վերաբերյալ: Այն ներառում է ինչպես Լեհաստանում հայերի ամենավաղ պատմությունը, այնպես էլ սփյուռքի ժամանակակից երևույթները:

Ամենակարևոր մշակութային միջոցառումներն ու տոնակատարությունները.

• 1915 թվականի Հայոց ցեղասպանության տարելիցի հիշատակը

Հիշատակի միջոցառումները անցկացվում են ամեն տարի ապրիլին և նվիրված են Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Օսմանյան կայսրությունում հայերի ոչնչացմանը։ Նրանց ծրագիրը հարուստ և բազմազան է՝ սկսած վահանակային քննարկումներից և պատմական դասախոսություններից մինչև ցուցահանդեսներ, դասախոսություններ, հիշատակի երթեր, կրոնական արարողություններ և հայկական երաժշտության համերգներ։ Հիշատակի միջոցառումները կազմակերպվում են հայկական կազմակերպությունների կողմից, ինչպիսիք են Հայ-լեհական սոցիալական կոմիտեն, Լեհահայերի մշակույթի և ժառանգության հիմնադրամը, «Լեհահայեր» ասոցիացիան, Հայկական հիմնադրամը և այլն՝ պետական հաստատությունների աջակցությամբ։ Մինչդեռ անցյալում հիշատակի միջոցառումները հիմնականում տեղական բնույթ էին կրում, այսօր դրանց շրջանակը և պաշտոնական չափումը զգալիորեն ընդլայնվել են, ինչպես օրինակ՝ 2005 թվականին Լեհաստանի խորհրդարանի կողմից Հայոց ցեղասպանությունը դատապարտող բանաձևի ընդունումը։ Հիշատակի միջոցառումները ծառայում են պատմական հիշողության կարևորության, զոհերի և նրանց ընտանիքների հետ համերաշխության կարևորության ընդգծմանը և ունեն բարոյական և կրթական նշանակություն՝ ծառայելով որպես նախազգուշացում նմանատիպ ողբերգությունների կրկնության դեմ։ Խաչքարերը՝ քարե խաչերը, որոնք գտնվում են Լեհաստանի շատ քաղաքներում, խորհրդանշում են ցեղասպանության զոհերի հիշատակը։

• Հայկական մշակույթի փառատոն

Հայկական մշակույթի փառատոնը կրկնվող գեղարվեստական և կրթական միջոցառում է, որը 2022 թվականից ի վեր միավորում է Լեհաստանի տարբեր ծայրերից ժամանած հայ համայնքին և հայ մշակույթի սիրահարներին: Փառատոնը մտահղացել և կազմակերպել է Հայ-լեհական սոցիալական կոմիտեի նախագահ Հրաչյա Բոյաջյանը: Փառատոնի հիմնական նպատակներն են՝ խթանել հայկական հարուստ ժառանգությունը, ինտեգրել հայերի տարբեր սերունդներ և մշակութային կամուրջներ կառուցել լեհերի և հայերի միջև: Միջոցառումը համատեղում է դասական, հոգևոր և ժողովրդական երաժշտության տարրեր. երգացանկում ներառված են Կոմիտասի, Մեսրոպ Մաշտոցի և ժամանակակից հայկական ստեղծագործություններ: Նախորդ հրատարակություններում, ի թիվս այլոց, ներկայացվել է Գրիգոր Առաքելյանի «Զղջման սաղմոսներ» ստեղծագործության համաշխարհային պրեմիերան, «ՀաբիԱրՋան» հայկական ժողովրդական անսամբլի համերգները և Լվովի «Սաղմոս» հայկական տաճարի երգչախմբի ելույթները: Փառատոնն ունի նաև խորհրդանշական և պատմական նշանակություն՝ ուղեկցվելով Հայաստանի անկախության և Հայոց ցեղասպանության տարելիցի հիշատակին նվիրված միջոցառումներով, ինչպես նաև այլ միջոցառումներով: Դրանք ուղեկցվում են էկումենիկ աղոթքներով և հուշարձանների բացմամբ՝ պետական և եկեղեցական իշխանությունների ներկայացուցիչների ներկայությամբ: Փառատոնը ձեռք է բերել հեղինակություն՝ որպես Լեհաստանում հայկական ամենակարևոր նախաձեռնություններից մեկը: Այն ներգրավում է պրոֆեսիոնալ արվեստագետների, մշակութային հաստատությունների, տեղական ինքնակառավարման մարմինների և հայ համայնքի ներկայացուցիչների՝ նպաստելով հայկական մշակույթի տարածմանը։

• Հայկական օրեր Գդանսկում և Վարշավայում

Հայկական մշակույթի օրերը Լեհաստանի տարբեր քաղաքներում անցկացվող միջոցառումների շարք են, որոնք նպատակ ունեն ցուցադրել հայ ազգի հարուստ պատմությունը, ավանդույթները և մշակույթը: Տոնակատարությունները համատեղում են կրոնական, գեղարվեստական և կրթական տարրեր՝ ինտեգրելով հայ համայնքին տեղի բնակիչների հետ և ընդգծելով հայերի դարավոր ներկայությունը Լեհաստանում: Գդանսկում Հայկական մշակույթի օրերը անցկացվում են ամեն տարի օգոստոսին՝ Սուրբ Դոմինիկի տոնավաճառի շրջանակներում: Գդանսկի Հայկական ասոցիացիայի կողմից կազմակերպված միջոցառումները ներառում են հեղինակների հանդիպումներ, դասախոսություններ, ցուցահանդեսներ, ձեռագործ աշխատանքների ներկայացումներ և հայ կաթոլիկ ծեսով պատարագ՝ խաղողի ավանդական օրհնությամբ: Վարշավայում միջոցառումը պատրաստվում են Լեհահայերի մշակույթի և ժառանգության հիմնադրամի և Հայկական հիմնադրամի կողմից: Ծրագիրը ներառում է համերգներ, դասախոսություններ, սեմինարներ և զբոսանքներ Վարշավայի հայերի հետքերով: Նմանատիպ նախաձեռնություններ վերջին տարիներին իրականացվել են Կրակովում և Գլիվիցեում՝ առաջարկելով մշակութային և կրթական միջոցառումների լայն շրջանակ: Հայկական օրերը ոչ միայն փոքրամասնությունների տոնակատարություն են, այլև նշանակալի մշակութային միջոցառում, որը խթանում է բացությունը, երկխոսությունը և համայնքը՝ կառուցելով միջմշակութային կամուրջներ և հիշեցնելով մեզ Լեհաստանի պատմական և մշակութային խճանկարում հայերի ներդրման մասին։