Polska na III Międzynarodowym Kongresie Armenologicznym w Erywaniu. Nowe porozumienie z Matenadaranem
Erywań, 22–24 lipca 2026 r. W Instytucie Dawnych Rękopisów im. Mesropa Masztoca – Matenadaranie odbył się III Międzynarodowy Kongres Armenologiczny, jedno z najważniejszych międzynarodowych spotkań poświęconych badaniom nad Armenią, jej historią, kulturą i dziedzictwem. W kongresie uczestniczyli przedstawiciele z Polski: prof. Krzysztof Stopka, kierownik Pracowni Dziejów Ormian Polskich im. Sadoka Barącza Uniwersytetu Jagiellońskiego, dr Tomasz Krzyżowski oraz Hraczja Bojadżjan, prezes Instytutu Ormiańskiego oraz przewodniczący rad ośrodków armenistycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego i Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.
Polska była wyraźnie obecna również w programie naukowym kongresu. Prof. Krzysztof Stopka wygłosił referat „Nowo opublikowane materiały do dziejów diaspory ormiańskiej w Polsce i ich potencjał badawczy”, poświęcony nowym źródłom i możliwościom ich wykorzystania w badaniach nad historią Ormian w Polsce. Dr Tomasz Krzyżowski przedstawił wystąpienie „Duchowieństwo ormiańskie w Polsce (XIV–XXI w.). Koncepcja i zakres słownika biograficznego”, prezentując założenia projektu obejmującego kilka stuleci dziejów duchowieństwa ormiańskiego.
Hraczja Bojadżjan wygłosił referat „Nowe ośrodki armenistyczne w Polsce – programy rozwoju”, w którym przedstawił działalność i plany Centrum Studiów Armenistycznych im. Mechitara Gosza na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz Pracowni Dziejów Ormian Polskich im. Sadoka Barącza działającej na Uniwersytecie Jagiellońskim.
Jednym z najważniejszych wydarzeń kongresu było podpisanie Memorandum o Współpracy pomiędzy Instytutem Dawnych Rękopisów im. Mesropa Masztoca – Matenadaranem a Instytutem Ormiańskim. Dokument podpisali dyrektor Matenadaranu Araik Chzmalian oraz prezes Instytutu Ormiańskiego Hraczja Bojadżjan. Porozumienie jest rezultatem wieloletnich kontaktów i wspólnie podejmowanych inicjatyw. Formalizuje dotychczasowe relacje, otwierając zarazem drogę do realizacji projektów naukowych, wydawniczych, muzealnych i wystawienniczych, związanych m.in. z popularyzacją ormiańskiego dziedzictwa kulturowego i historii Ormian w Polsce.
Jednym z pierwszych konkretnych rezultatów memorandum będzie przekazanie do Polski około 1800 woluminów specjalistycznych publikacji z zakresu armenistyki. Książki trafią m.in. do Centrum Studiów Armenistycznych im. Mechitara Gosza oraz Pracowni Dziejów Ormian Polskich im. Sadoka Barącza, wzbogacając zaplecze biblioteczne dostępne dla badaczy i studentów.
Podczas pobytu w Erywaniu prof. Krzysztof Stopka, dr Tomasz Krzyżowski i Hraczja Bojadżjan spotkali się także z prof. Lilit Mkrtczian, rektor Ormiańskiego Państwowego Uniwersytetu Pedagogicznego im. Chaczatura Abowiana. Rozmawiano o wspólnych projektach badawczych, wymianie studentów i kadry akademickiej oraz możliwościach zaangażowania ormiańskich naukowców w rozwój studiów armenistycznych w Polsce. Poruszono również kwestię nawiązania oficjalnych relacji uczelni z Uniwersytetem Jagiellońskim i Uniwersytetem im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Hraczja Bojadżjan zaprosił Panią Rektor do Polski, aby kontynuować rozpoczęte w Erywaniu rozmowy i zapoznać się z działalnością polskich ośrodków.
-red.
